یکی از مهمترین ابعاد یک مقاله، محتوای علمی و ارزشمندی کیفی اون مقاله هستش. مقاله باید یافته های مهمی رو در دانش بشر گزارش بکنه و دارای پیامی آشکار باشه. بنابراین قبل از تهیه مقاله محقق باید از خود بپرسه که آیا مطالب اون اونقدر مهم هستن که انتشارشون قابل توجیه باشه ؟؟ آیا دیگران از آن بهره می برن؟ آیا نتایج پژوهش اون، کار دیگران را تحت تاثیر قرار می دهد؟ 
در اینجا به چند اصل مهم از اصول و معیارهای محتوایی مقاله اشاره می کنم که توجه به آن ها قبل از تهیه مقاله به ارتقای کیفیت آن کمک می نماید.

  1. فرآیند تفکر: تفکر، تلاش برای معلوم کردن یک مجهول با استفاده از علوم موجود است. بنابراین مهمترین محور محتوایی یک پژوهش اینه که یک مجهولی رو روشن کنه. بر این اساس، هر پژوهش در پی پاسخ دادن به پرسش هایی است که تاکنون برای مخاطبان کشف نشده است. از این رو بهتر است که مقال ت خود رو با طرح چند سوال شروع کنیم که در متن در پی پاسخ دادن به اونها هستیم
  2. منطقی بودن: منطق که راه درست اندیشیدن و صحیح استدلال آوردن را می آموزاند ابزاری ضروری یک مقاله است و نویسنده باید شایستگی لزم رو در استدلال آوردن، تحلیل محتوا، و نتیجه گیری داشته باشد. قواعد تعریف، طبقه بندی، استنباط های قیاسی و استقرایی، روش های مختلف نمونه برداری و غیره همه از ویژگی های منطقی یک مقاله علمی است که محقق باید با آن ها توجه داشته باشد.
  3. انسجام و نظم دار بود: مرتبط بودن اجزای مختلف مقاله با همدیگر، همچنین متناسب بودن آن ها با عنوان مقاله و ارتباط عناوین فرعی با همدیگر، از جمله مواردی است که به تحقیق، یکپارچگی و انسجام میبخشد. بر این اساس، باید عناوین فرعی مقاله خود را با نظمی منطقی از از همدیگه جدا کنیم. 
  4. تراکمی بودن: هدف از یک مقاله خوب پاسخ به سئوال هایی است که تا آن زمان دست کم از نظر ما، پاسخی منطقی برایشان وجود نداشته است، هر مقاله معمول یا برای کشف و بررسی یک موضوع جدید است و یا برای تکمیل دانش در یک موضوع. بنابراین هدف اصلی یک مقاله، کشف یا تکمیل دانش بشری است و به همین دلیل نه بهتر هستش مطالبی دیگری که قبل وجود داشته است را با عبارات مختلف مجددا بیان نکنیم.
  5. تناسب موضوع با نیاز های فعلی: هر مقاله باید بر اساس نیازهای اساسی بازار هدف و یا جامعه علمی خود باشد و در صدد حل آن مسایل برآید؛ بنابراین بهتر است موضوعاتی که از اولویت تحقیقاتی برخوردار نیستند را بیان نکنیم. 
  6. خلاقیت و نو آوری: هر مقاله زمانی میتواند در ارتقای سطح دانش، موفق و موثر باشد که از فکری بدیع و خلاقیت برخوردار باشد. مقالاتی که به جمع آوری صرف بسنده میکنند، نمیتوانند سهم عمده ای در پیشرفت دانش داشته باشند. به همین دلیل بهتر هستش که یک موضوع جدید رو مورد بحث قرار بدیم. 
  7. توضیح مطلب در حد ضرورت: از جمله مواردی که مقاله نویس باید بدان توجه کند، پرهیز از حاشیه روی و زیاده گویی افراطی است؛ هم چنان که خلاصه گویی نباید به حدی باشد که به ابهام و ایهام منجر شود؛ بر این اساس مقاله نویس باید به حدی مطالب را توضیح دهد که منظورش برای خواننده صریح و واضح باشد.
  8. متناسب بودن با نظریه ها: هر مقاله، باید متشکل از نظریه ها و قوانینی باشد که مورد اکثر صاحب‌نظران آن فن است. به همین رو بهتر است در مقاله های خود نظریه های مرتبط را ذکر کنیم و بر پایه ی آن ها موضوع را پیش ببریم. 
  9. اجتناب از کلی گویی: مقاله نویس باید بتواند مباحث مورد بحث خود را به روشنی توضیح دهد و با زبان گویا آن را شرح دهد و از کلی گویی اجتناب نماید. 
  10. گزارش روش شناسی تحقیق: تحقیق فرایندی است که از طریق آن میتوان درباره ناشناخته ها به جست و جو پرداخت و از آن، شناخت لازم را کسب کرد. در این فرایند چگونگی گردآوری شواهد و تبدیل آن ها به یافته ها روش شناسی نامیده میشود. 

این سئوال که چگونه داده ها باید گردآوری شود و مورد تفسیر قرار گیرد، به طوری که ابهام حاصل از آن ها به حداقل ممکن کاهش یابد؟ از موارد مهم یک مقاله است. یک مساله زمانی میتواند مطالب خود را به اثبات برساند که از روش گردآوری مناسبی برخوردار، و آن روشها در مقاله به خوبی بیان شده باشد. 
مطلب نوشته شده برداشتی آزاد از روی کتاب اصول و قواعد مقاله نویسی می باشد. این کتاب انتشار نشر دایان است و تالیف این کتاب توسط افراد زیر انجام شده است : 

  • آقای منوچهر مزداپور 
  •  آقای دکتر مسعود امیری 
  • آقای هیمن مرادی سردره 
  • خانم فاطمه امینی چرمهینی